Là một trong những chỉ số quan trọng nhất trong báo cáo tài chính, nắm rõ giá vốn hàng bán là cách các nhà quản lý đầu tư, phân tích và ước tính lợi nhuận sau thuế. Cùng bePOS làm rõ chỉ số quan trọng này trong bài viết ngay sau đây nhé! 

Giá vốn hàng bán là gì? 

Giá vốn hàng bán là giá trị vốn của hàng bán đã tiêu thụ trong một khoảng thời gian cụ thể (trong một kỳ). Giá vốn hàng bán bao gồm tất cả các chi phí liên quan đến quá trình tạo ra sản phẩm.  

Giá vốn hàng bán bao gồm các thành phần chính như sau: 

  • Với các công ty thương mại (nghĩa là nhập sản phẩm sẵn có về bán), thì giá vốn được hiểu là tổng tất cả các chi phí từ lúc mua hàng đến lúc hàng hóa có mặt tại kho của công ty, bao gồm: giá nhập hàng hóa từ các nhà cung cấp, chi phí vận chuyển hàng hóa về kho, thuế, bảo hiểm hàng hóa,…

Với các công ty sản xuất (các công ty trực tiếp sản xuất ra sản phẩm), thì các chi phí cấu thành nên giá vốn sẽ nhiều hơn các công ty thương mại do có thêm chi phí nguyên liệu đầu vào để sản xuất sản phẩm.

gia-von-hang-ban-la-chi-quan-trong
Giá vốn hàng bán là chỉ số quan trọng trong báo cáo tài chính

Giá vốn sinh ra để làm gì? 

Có thể nói rằng giá vốn sinh ra để các nhà quản trị có cái nhìn tổng quát nhất về lượng vốn đã bỏ ra để nhập hàng, cụ thể: trong sự biến động thị trường, không phải lúc nào doanh nghiệp cũng nhập được hàng hoá với một mức giá ổn định. Số tiền nhập hàng lại phụ thuộc vào nguồn cung của nhà sản xuất, nhu cầu của khách hàng cũng như quá trình sản xuất sản phẩm. Giá nhập hàng luôn biến thiên trong nhiều lần nhập. Như vậy, giá vốn giúp nhà kinh doanh biết được số tiền doanh nghiệp đã bỏ ra nhập hàng (giá vốn) khi mà số lượng hàng nhập và giá vốn ở mỗi thời điểm là khác nhau. 

chi-so-quan-trong-trong-bao-cao-tai-chinh
Một chỉ số quan trọng trong các báo cáo tài chính

Tầm quan trọng của giá vốn hàng bán đến hoạt động kinh doanh 

  • Giá vốn là yếu tố quan trọng trong hoạt động kinh doanh, cơ sở để chủ doanh nghiệp định giá sản phẩm, phản ánh giá trị hàng hoá tại thời điểm nhập kho. 
  • Hạch toán chính xác giá vốn giúp doanh nghiệp quản lý chi phí cửa hàng một cách chính xác nhất, ngay cả khi số lượng hàng hoá rất nhiều. 
  • Là chỉ tiêu quan trọng trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, cơ sở tính lợi nhuận gộp, phản ánh hiệu quả hoạt động kinh doanh. 

Cách tính giá vốn hàng bán 

Trên thế giới phổ biến 3 cách tính giá vốn với các công thức tính giá vốn hàng bán khác nhau như sau: 

Công thức tính FIFO (Nhập xuất trước) 

Cách tính sử dụng công thức FIFO có nghĩa: nhập trước thì xuất trước. Công thức tính giá vốn hàng  FIFO chỉ phù hợp với các mặt hàng có hạn sử dụng, hoặc các cửa hàng điện máy, máy tính, điện thoại hay sử dụng. Trong hình thức bán lẻ, tạp hóa, công thức này rất hiếm dùng, vì việc tính toán dữ liệu rắc rối và phức tạp.

yeu-to-tac-dong-gia-von-hang-ban
Nhiều yếu tố liên quan tới chỉ số này

Khi giá tăng, kết quả theo phương pháp FIFO, giá vốn hàng bán sẽ thấp hơn. Điều này trong điều kiện lạm phát, làm tăng thu nhập ròng và kết quả là mức đóng thuế TNDN cao hơn.

du-toan-gia-von-hang-ban
Một dự toán giá vốn hàng bán

Công thức tính LIFO (Nhập sau xuất trước) 

Cách tính sử dụng công thức LIFO (nhập sau xuất trước) ngày nay rất ít khi được doanh nghiệp sử dụng, chỉ còn 2 nước là Mỹ và Nhật chấp nhận cách tính này. Tuy nhiên, Hội đồng chuẩn mực kế toán quốc tế (IASB) tại Mỹ họ lại phủ nhận vì cho rằng công thức tính này thiếu sự chính xác.

Nhược điểm rất rõ ràng trong cách tính giá vốn hàng bán LIFO là định giá hàng tồn kho không đáng tin cậy, trong trường hợp hàng tồn kho là sản phẩm cũ và có giá trị lỗi thời với giá hiện hành.

Công thức tính bình quân gia quyền trong giá vốn hàng bán 

Phương pháp tính giá vốn hàng bán này được gọi là Bình quân gia quyền, được nhiều phần mềm quản lý bán hàng hiện nay sử dụng để tính toán giá trị hàng tồn kho.Với một số tên gọi khác như Bình quân Di Động, hay Bình Quân Liên Hoàn… đây là phương pháp tính giá vốn phổ biến nhất mà các phần mềm tân tiến ngày nay đang áp dụng.

Theo phương pháp bình quân gia quyền, công thức tính giá vốn hàng bán mỗi lần nhập về như sau: 

MAC = ( A + B ) / C

Với:

  • MAC: Giá vốn của sản phẩm tính theo bình quân tức thời
  • A: Giá trị kho hiện tại trước nhập = Tồn kho trước nhập * giá MAC trước nhập
  • B: Giá trị kho nhập mới = Tồn nhập mới * giá nhập kho đã phân bổ chi phí
  • C: Tổng tồn = Tồn trước nhập + tồn sau nhập

Phương pháp này yêu cầu đảm bảo thông tin số hàng tồn kho của bạn phải chính xác tuyệt đối. Khi số lượng hàng tồn sai, cả tử số và mẫu số đều sai. Giá vốn bán hàng sai thì sẽ không thể tính lãi gộp và giá trị tồn kho đúng được.

Nguyên nhân giá vốn hàng bán bị sai và cách khắc phục 

Khi số lượng tồn kho sai sẽ dẫn đến việc hạch toán giá vốn sai. Giá vốn bị sai thường do 2 nguyên nhân chính: 

  • Thực hiện sai quy trình bán hàng âm
  • Sai quy trình trả hàng nhà cung cấp

Khắc phục lỗi thực hiện sai quy trình bán hàng âm 

Nguyên tắc 

Sau khi nhập hàng về, doanh nghiệp cần nhập kho đầy đủ từng mã sản phẩm vào phần mềm quản lý bán hàng, sau đó mới được xuất bán. Nếu sai nghiệp vụ, dữ liệu sẽ sai toàn bộ. Thực hiện sai quy trình kho thường mắc phải phổ biến là Bán hàng âm và Trả hàng nhà cung cấp. 

Khi phần mềm bán hàng cho phép bán âm (nghĩa là cho phép bán trước và nhập kho sau để bù số lượng tồn kho âm), khi đó tình trạng này thường xảy ra với những mặt hàng đang hot, doanh nghiệp nhập về không kịp lưu kho mà đã bày bán ngay trên kệ, hoặc trả hàng cho khách ngay tại quầy, dẫn đến chậm trễ trong quá trình nhập hàng vào kho, thậm chí là quên nhập kho. Khi đó, tại thời điểm xuất hàng, giá vốn hàng bán bằng 0 hoặc đang bị sai lệch, dẫn đến tính lãi gộp hàng bán không đúng. Khi giá vốn bán hàng trong kho bị đội lên rất cao, lãi lỗ & doanh thu cửa hàng bị sẽ không còn đúng với thực tế.

Ví dụ về tính giá vốn hàng bán

  • Bài toán: Sản phẩm A trong kho đang tồn là 0, MAC = 100.000 vnđdòng Khách bán âm 10 sản phẩm A, lúc này tồn A = -10, MAC = 100.000đ Khách nhập 20 sản phẩm A, giá nhập = 150.000đ Lúc này theo công thức tính giá vốn: MAC = (-10 *100.000 + 20*150.000) / 10 = 200.000đ Sau đó khi khách hàng bán hàng, lãi lỗ sẽ được tính dựa trên MAC = 200.000đ.
  • Hướng giải quyết: Kho đang có số lượng (Q): -6  giá vốn (M): 10kSau khi nhập thêm 2 với giá 8k thì Q: -4  M: 8k (lấy giá nhập mới) Sau khi nhập thêm 4 với giá 7k thì Q: 0    M: 7k (lấy giá nhập mới) Sau khi nhập thêm 2 với giá 10k thì Q: 2  M: 10k (tính theo công thức) Ví dụ 2: Kho đang có số lượng (Q) : -6  giá vốn (M): 10k Sau khi nhập thêm 7 với giá 7k thì Q: 1   M: 7k (lấy giá nhập mới) Sau khi nhập thêm 2 với giá 10 thì Q: 3   M: 9k (tính theo công thức)

Khắc phục lỗi sai quy trình trả hàng nhà cung cấp

Nguyên tắc 

Lỗi sai lệch giá vốn này xảy ra khi trả hàng một phần hàng mua từ nhà cung cấp sau khi đã bán hàng trên phần còn lại. Theo nguyên tắc kế toán, khi trả hàng nhà cung cấp, kế toán kho cần vào hạch toán giá vốn hàng bán lại, nhưng nếu không thực hiện thao tác này giá vốn sẽ không còn chính xác nữa. 

Ví dụ về tính giá vốn hàng bán

  • Bài toán: Sản phẩm A trong kho đang tồn 10, MAC = 100.000đ Nhập 10 sản phẩm A với giá nhập kho = 200.000đ, lúc này tồn = 20, MAC = (10 * 100.000 + 10 * 200.000) /(10 + 10 ) = 150.000đ Bán 10 A > Tồn = 10, MAC = 150.000đ Trả cho đơn nhập dòng số 2 , 5 sản phẩm, MAC = 150.000đ
  • Hướng giải quyết: Tính lại giá vốn bán hàng khi trả hàng nhà cung cấp, coi giá trị trả hàng thuộc vào khoản “Giá trị hàng mua trả lại, giảm giá” thuộc nhóm chứng từ điều chỉnh giảm khi hạch toán giá vốn hàng bán theo phương pháp bình quân. 

Công thức tính giá vốn hàng bán khi trả hàng :

MAC = ( A – B ) / C

Với:

  • MAC: Giá vốn của sản phẩm được tính lại khi người dùng clickxuất trả hàng nhà cung cấp
  • A = Giá trị kho trước trả = Số lượng kho trước trả * Giá vốn trước trả
  • B = Giá trị hàng mua trả lại = Số lượng trả * Tiền hàng hoàn lại với mỗi sản phẩm ( không tính thuế và phụ phí vào giá trị trả )
  • C = ( Tồn kho trước trả – Số lượng trả)

Hy vọng qua bài viết này và các ví dụ về tính giá vốn hàng bán, bạn đã nắm được cách tính giá vốn hàng bán để nắm được trọn vẹn chỉ số này, góp phần quản lý tài chính và tạo ra các kế hoạch phát triển tốt nhất cho doanh nghiệp của mình. 

FAQ 

1. Giá vốn hàng bán là gì? 

Nhiều người thắc mắc giá vốn hàng bán là gì? Giá vốn hàng bán là giá trị vốn của hàng bán đã tiêu thụ trong một khoảng thời gian cụ thể (trong một kỳ). Giá vốn hàng bán bao gồm tất cả các chi phí liên quan đến quá trình tạo ra sản phẩm.  

2. Có bao nhiêu cách tính giá vốn hàng bán? 

Hiện nay có khoảng 3 cách tính giá vốn hàng bán. Bạn theo dõi lại bài viết của bePOS để biết các cách tính giá vốn hàng bán nhé. 

3. Cách tính giá vốn hàng bán trên Excel như thế nào? 

Cách tính giá vốn hàng bán trên Excel đó là sử dụng các hàm có sẵn trên Excel đồng thời áp dụng các công thức tính giá vốn vào cách tính giá vốn hàng bán trên Excel. 

4. Cách kiểm tra giá vốn hàng bán? 

Cách kiểm tra giá vốn hàng bán là kiểm tra lại cách tính, công thức đồng thời kiểm tra tính phù hợp giữa doanh thu và giá vốn. Đây là cách kiểm tra giá vốn hàng bán. 

Bài viết liên quan

Làm giàu không khó với top 19 cách kiếm tiền nhanh nhất tại nhà

+20 More

Vì sao cần crm tích hợp trong phần mềm quản lý?

+20 More

Các cách tăng tương tác Facebook hiệu quả năm 2021

+20 More

Inside Sales là gì? – Tìm hiểu chiến lược bán hàng hiệu quả mùa Covid

+20 More

Những chiến lược Marketing 0 đồng không thể bỏ qua hiệu quả nhất 2022

+20 More

Hướng dẫn cách làm Shopee Dropship chi tiết và hiệu quả nhất 2021

+20 More

CRO là gì? Cách tối ưu tỷ lệ chuyển đổi website hiệu quả mới nhất 2021

+20 More

Hướng dẫn cách bán hàng trên shopee hiệu quả từ a-z cho người mới

+20 More
Quản lý doanh nghiêp
-
21 Tháng Tám, 2021

TOP 6 phần mềm quản lý doanh nghiệp hiệu quả 2021

TOP 6 phần mềm quản lý doanh nghiệp hiệu quả 2021

+20 More

MMO là gì? Hướng dẫn chi tiết cách kiếm tiền online hot nhất 2021

+20 More